Akumulatory żelowe - dwuetapowe ładowanie

Ładowanie akumulatora to ważny czynnik wpływający na trwałość akumulatora. Źle przeprowadzone ładowanie może pogorszyć stan akumulatora lub nawet doprowadzić do całkowitego zniszczenia.

Akumulatory projektowane są na określoną ilość cykli ładowanie / rozładowanie. Z założenia każdy cykl minimalnie obniża pojemność akumulatora, choć na początku eksploatacji może być odwrotnie i przez kilka pierwszych cykli można zaobserwować wzrost pojemności akumulatora. Na to w jakim stopniu następuje utrata pojemności ogromny wpływ ma intensywność oraz głębokość rozładowania oraz sposób i warunki ładowania akumulatora.

Poprawnie prowadzone ładowanie pozwala na utrzymanie sprawności akumulatora przez długi czas a może nawet poprawić stan akumulatora (większa pojemność niż w poprzedzającym cyklu). Wykonane co kilka cykli spokojne rozładowanie a następnie powolne ładowanie bardzo często pozwala na odzyskanie pojemności (pojemność akumulatora mierzona po takim cyklu będzie większa niż pojemność w poprzednich cyklach). Zobacz jak odratować akumulator bezobsługowy.

Przebieg ładowania - etapy

Ładowanie akumulatorów żelowych powinno odbywać się co najmniej dwufazowo - to bowiem zapewnia, że akumulator nie ulegnie przedwczesnemu zużyciu, będzie odpowiednio naładowany a jednocześnie proces ładowania przebiegnie sprawnie.

Pierwszy etap ładowania to ładowanie stałym prądem w zakresie 10-30% pojemności nominalnej akumulatora. O ile możliwa jest regulacja prądu ładowania i nie ma ograniczeń czasowych korzystnie jest ustawić mały prąd ładowania, czyli 10% albo nawet 5% pojemności ładowanego akumulatora. Przykładowo dla baterii 100 Ah będzie to prąd w zakresie 5-10 A. na tym etapie napięcie na zaciskach akumulatora stopniowo rośnie (energia jest magazynowana).

Drugi etap ładowania akumulatora odbywa się przy stopniowo malejącym prądzie i zachowaniu stałego napięcia. Na tym etapie napięcie ładowania nie powinno przekraczać 14,5 - 15V. Wyższe napięcie sprawi, że proces ładowania zakończy się szybciej. Nie jest to jednak dobre z punktu widzenia długowieczności - jeżeli akumulator będzie za każdym razem ładowany ekspresowo jego pojemność będzie dość szybko malała. Znacznie korzystniej jest gdy napięcie ładowania na drugim etapie jest niższe i nie przekracza 14,5V. Podobnie jak w przypadku mniejszego prądu w pierwszym etapie, niższe napięcie w drugim etapie wpływa korzystnie na stan akumulatora. Z tego względu polecamy stosowanie minimalnych polecanych przez producenta danego akumulatora wartości napięcia ładowania.

Ładowarki bardzo często posiadają jeszcze trzeci etap - podtrzymanie w stanie gotowości. Na tym etapie napięcie obniżane jest do poziomu buforowego, zwykle 13,5-13,8V a w obwodzie powinien płynąć minimalny prąd - kilka mA na 1Ah pojemności akumulatora.

Ładowarka automatyczna

Bardzo istotne w przypadku akumulatorów żelowych jest ich odpowiednie ładowanie. Przede wszystkim, dopasowana do rodzaju akumulatora powinna być sama ładowarka - odpowiednio przystosowana do wymagań oraz norm, które wymienia producent. Z tego względu do ładowania akumulatorów żelowych zalecana jest ładowarka automatyczna.